Swing Wespelaar
Dorpsplein, Wespelaar - 18, 19 en 20 augustus 2023

Eén keer per jaar trekt de hoogmis in Wespelaar, een zakdoekdorp in de Brabantse Kempen, duizenden bezoekers. Voor de 35ste keer al is het dorpsplein het decor voor Swing Wespelaar, het festival dat onder het motto 'Blues for the people' een kwalitatief aanbod aan bluesacts gratis en voor niets tot bij een trouwe schare aanhangers brengt. Swing Wespelaar is geëvolueerd van een gezellig gebeuren met enkele lokale bands naar het meest toonaangevende bluesfestival van dit land. Van heinde en verre komen ze tegenwoordig afgerezen. Jawel, afgerezen. Van het werkwoord afrijzen. Naar beneden rijzen dus. Want het concept, de gemoedelijke sfeer, de samenhorigheid onder bluesliefhebbers en de connectie tussen publiek en artiesten is er down to earth. Back to basics als het ware, want de blues als bindmiddel volstaat. Dit jaar ontmoeten we er vrienden uit Ierland en Denemarken die speciaal voor Swing Wespelaar zijn afgerezen. Dié reputatie heeft het festival inmiddels. Drie dagen lang worden we ondergedompeld in een bluesbad waarin variatie het sleutelwoord is. Achteraf de veren glad strijken doe je niet in één, twee, drie...

vrijdag 18 augustus

In elke bijt zit al eens een vreemde eend, maar vandaag komt die al heel vroeg opduiken. Om 19 u. mag de jonge Zuid-Belg Thomas Frank Hopper het festival openen. De presentator heeft het over een nieuwe Waalse bluesrocksensatie. De lapsteelgitarist beheerst zijn instrument quasi feilloos, zijn heldere stem scheert hoge toppen en alle groepsleden spreken geroutineerd dezelfde klankentaal. Met bluesrock – laat staan met blues – heeft deze muziek echter geen uitstaans. Wij zijn geneigd om het punkrock te noemen, maar we horen ook de term progrock rondzoemen. Iemand vergelijkt de zang met die van Bon Jovi en eigenlijk is dat zo gek nog niet. Als u ons vraagt of dit goede muziek is, of eigentijds, of origineel, dan willen wij dat beamen. Maar wat ons betreft, hoeft deze frisse wind niet noodzakelijk in bluesland te waaien. Dit is niét het soort vernieuwing dat de blues nodig heeft.

Met veertig winters op de teller is ook de Duitse zanger-gitarist Henrik Freishlader nog een jonkie in de blues. Maar wel een productief jonkie. In 17 jaar tijd bracht hij evenveel cd's uit, waarvan het gros op zijn eigen label Cable Car Records. Als we u vertellen dat hij o.a. Gary Moore, Peter Green en Albert King als invloeden noemt, dan begrijpt u meteen dat dit een gitaarmens is. Een klankmens. Hij speelt hier met de klassieke bezetting van een bluesrockkwartet: zang/gitaar, bas, drums en Hammond. Gesofisticeerde bluesrock wordt ons deel. Henriks muziek is loepzuiver, perfect uitgebalanceerd en bijwijlen wat jazzgetint. Voor gitaarliefhebbers is dit smullen geblazen. Opvallend is dat Henrik de hele tijd met zijn rug naar het publiek staat te soleren. We gaan ervan uit dat de stage crew hem vergat diets te maken dat het festivalterrein, met inbegrip van het podium dus, omwille van organisatorische redenen 180 graden is gedraaid...

Het is kwart voor elf en Joe Louis Walker mag op. We vinden het eigenlijk straf dat de organisatoren hem uit de plan-b-doos hebben geschud, enkele luttele dagen nadat Popa Chubby onlangs had afgezegd. De nu vijfvoudige Grammy-winnaar verraste ons in 1986 ook al met zijn debuutalbum 'Cold Is The Night' en vooral dan de titelsong. Wij vonden dat toen een frisse en jonge versie van Robert Cray – stilistisch zijn ze aan elkaar gewaagd en ze hadden beiden Dennis Walker als producer – maar eigenlijk is JLW ruim drie jaar ouder dan Cray. Dit terzijde. We genieten van de mooie, vaak meerstemmige zang en de pure authenticiteit van Walkers muziek. “It's me, I'm the blues”, zingt hij, “I'm the old friend you'll meet again and again and again...” Uit zijn mond klinkt dit écht en als pleidooi voor de onsterfelijkheid van de blues kan dit tellen. Ook op gitaar is JLW op zijn 73ste nog steeds verbazingwekkend goed. Het publiek slikt zonder ook maar een beetje weerspannigheid wat de meester hen inlepelt. Wat een mooie afsluiter van de eerste festivaldag!

zaterdag 19 augustus

Het is halftwee in de middag en we hebben net een frikandel, bitterballen en friet achter de kiezen gestouwd. 'Gekend voor de grote porties' schreeuwt het opschrift op het frituurvenster. Om naar schatting 628 gram korte dunne krakelingen te laten doorgaan voor een klein bakje friet moet je – vinden wij – geen specialist zijn. Om goede friet te bakken volgens de regels van de kunst wél. Maar goed, we verzoenen ons met het feit dat festivalweekends doorgaans niet bol staan van de culinaire hoogstandjes. En we zijn hier trouwens voor de muziek.

Onze noorderburen lopen tegenwoordig hoog op met hun jongste bluessensatie Luther's. Zanger-gitarist Lothar Wijnvoord (27) heeft de liefde voor de blues geërfd van en zijn eerste ervaring opgedaan bij Robbert Fossen. Dat maakt ons benieuwd, want Robbert staat voor oerdegelijke Chicagoblues. Bij het begin van de set krijgen we 'opgefunkte' versies van 'Hide Away' (Freddie King) en 'If You Love Me Like You Say' (why do you treat me like you do). We vinden Lothars zang eerder matig maar we houden van wat hij conceptueel met deze nummers uitspookt en hij speelt niet onaardig gitaar. We vinden het wel een tikkeltje jammer dat hij nauwelijks contact zoekt met het publiek en naarmate het optreden vordert, krijgen we de indruk dat alles (teveel) draait rond de (te) lang uitgesponnen gitaarsolo's. Wél aanstekelijk is het spelplezier en de lach op de snuiten van de broertjes Joost en Daan Tonies, respectievelijk op slaggitaar en bas.

Er zijn ook oosterburen. Met Muddy What? krijgen we de winnaars van de German Blues Challenge 2021 voorgeschoteld. Vorig jaar haalden ze de finale van de European Blues Challenge en de halve finale van de International Blues Challenge in Memphis. Verwonderlijk is dat allemaal niet want wat broer Fabian (zang/gitaar) en zus Ina Spang (gitaar/mandoline) ten gehore brengen, vinden wij toch wel bijzonder fris en jeugdig. Ze blazen nummers van o.a. Son House en Muddy Waters nieuw leven in met originele, spitsvondige arrangementen én ze brengen ook heel wat eigen werk. We vinden de vibrato in Fabians stem eigenlijk wel leuk en zijn liefde voor de blues blijkt uit zijn haast bezwerende gelaatsuitdrukking wanneer hij de nummers bij het publiek introduceert. Het is echter zus Ina die zich als het prijsbeest ontpopt. Ze is een gedegen leadgitariste maar ze bespeelt evenzeer de toeschouwers. Haar rollende ogen in dat guitige snuitje tussen die prachtige leeuwenmanen zijn verdorie echte magneten. Het duo Spang laat zich enkel nog vergezellen door een drummer. Vandaag is dat BluesBone Jens Roelandt die de vaste drummer Michi Lang voortreffelijk vervangt. Graag willen we Muddy What? adviseren om een vacature voor een bassist te plaatsen. Die zou hun muziek misschien nog wat extra body kunnen geven en voor fraaie homoioteleutonnen zorgen als zijn naam ook op 'ang' eindigt...

Het is halfvijf en de Britse zangeres Kyla Brox, dochter van wijlen Victor, is aan de beurt. In 2019 won ze de European Blues Challenge. Eén van haar nummers heet 'Sensitive Soul' en dat typeert als het ware best waar Kyla voor staat. Met een geweldig beheerste stemvibrato vertolkt ze gevoelige blues en soul. Haar optreden verloopt 'smooth' en 'mellow' en we horen verschillende mooie unisono's tussen gitaar en bas. Een sterk moment is wanneer Kyla een emotioneel eerbetoon brengt aan haar pa die zes maanden geleden bezweek aan de gevolgen van kanker.

Naar het optreden van de 67-jarige harmonicavirtuoos Mark Hummel uit de San Francisco Bay Area keken we reikhalzend uit. Eén, omdat wij een lekker potje harmonica wel lusten. Twee, omdat Mark Hummel de dag van vandaag op dat vlak echt wel tot de wereldtop behoort. En drie, omdat hij hier wordt begeleid door het Finse Tomi Leino Trio en laat dit nu net één van onze favoriete Europese bluesbands zijn. 'I'm Hooked' klinkt net zo dartel en overtuigend als toen het in 1979 nog kakelvers was. Hummel krijgt moeiteloos de publiekshandjes op elkaar. Hij is ronduit schitterend in 'Blues Stop Knocking At My Door'. Dit nummer is geschreven door Jay Miller en oorspronkelijk in de fifties opgenomen door Al Ferrier maar Mark brengt het hier in de veel bekendere versie van Lazy Lester. Het publiek gaat uit z'n dak en dat komt omdat Mark Hummel laat horen wat bluesliefhebbers op een bluesfestival willen horen, namelijk blues. Hij laat ons al even voorproeven van een Otis Rush-nummer dat hij zopas voor een volgend album heeft opgenomen met Wes Starr op drums en Jr. Watson als gitarist. Dat belooft, al speelt Tomi Leino zich hier ook meermaals in de belangstelling. In 'She Got It' klinkt hij écht wel als Muddy. Toeval bestaat niet, beweert men weleens. Welnu, aan het eind van zijn set speelt Mark Hummel 'The Creeper Returns' van Little Sonny, de Detroit-veteraan die we in juni interviewden en die op de cover van de nieuwe Back To The Roots prijkt. Graag verwijzen we ook naar BTTR 118 (december 2021) voor een uitgebreid interview met Hummel.

De avond begint te vallen, wat ertoe leidt dat de artiestensnufferds iets minder het felle zonlicht moeten trotseren. De Texaan Jonn Del Toro Richardson is de eerste die dit voordeel te beurt valt. Ook hij zet een zeer fraaie set neer. We krijgen een aantal songs uit zijn cd 'Tengo Blues' uit 2015 en maken ons daarbij de bedenking dat het misschien stilaan tijd wordt voor een opvolger. Richardson heeft Mexicaanse roots en die schemeren af en toe door in zijn muziek. Dat geeft zijn blues een apart trekje. Zijn zang en gitaarspel zijn bijzonder beheerst en ook hij heeft het publiek helemaal aan zijn kant. Jonn is een man van weinig woorden en groteske allures zijn aan hem niet besteed. Maar hij maakt een warme en vriendelijke indruk en zijn muziek spreekt voor zich.

Het is kwart over negen en programmatorisch lijkt dit het geschikte tijdstip om het segment bluesrock aan te boren. Dat gebeurt met de Brit Laurence Jones (31). Uiteraard is er een publiek voor deze snoeiharde variant van de blues, maar onze koude kleren raakt het geenszins. We hebben het niet zo voor deze overdaad aan decibels en nogal zielloze noten.

Je moet het als organisator maar durven: iemand die hier nog totaal onbekend is als headliner van een zeer respectabel bluesfestival zetten. Maar de programmering van de Keeshea Pratt Band is een berekend risico, of zelfs helemaal geen risico. We hebben onze lezers in BTTR 108 (februari 2019) uitgebreid laten kennismaken met deze wervelwind uit Houston, TX en de jongens van Wespelaar hebben haar ook aan het werk gezien op het Chicago Blues Festival. Nu moet enkel nog het Europese publiek worden overtuigd en dat loopt hier absoluut van een leien dakje. Bassist Shawn Allen leidt met strakke hand de al even strakke band en loodst Keeshea door alle mogelijke deelgenres van blues en soul. En of het nu Mississippiblues dan wel Texasblues is, een trage of een uptempo, het maakt allemaal geen moer uit. De leading lady zelf houdt het hele optreden het publiek bij de les én in haar ban. We vallen van de ene verrassing in de andere. Zo is er bijvoorbeeld een medley in New Orleans-stijl waar Keeshea 'My Toot Toot' (Denise LaSalle) naadloos laat overvloeien in 'My Babe', normaliter een Chicago-klassieker. En en met sterke contactlijm versmelt ze 'Break Up Somebody's Home' (Ann Peebles) met 'Miss You' van The Rolling Stones. Kunt u zich dat voorstellen? Zelfs helemaal achteraan het festivalterrein zijn de mensen aan het dansen. Hier schrijft Keeshea Pratt geschiedenis. We zijn ervan overtuigd dat dit de aanzet wordt van haar Europees succesverhaal.

zondag 20 augustus

Swing Wespelaar gaat zijn derde dag in met landgenoot Shakedown Tim en die staat synoniem voor kwalitatieve R&B en swingblues in een retrojasje. We vinden toetsenman Ilias Scotch in de huidige bezetting en dat is duidelijk een meerwaarde. Akkoord, het is vroeg op de dag. Toch slaagt Tim erin om een en ander los te maken. Bij het publiek wel te verstaan. Hoogtepunten zijn het instrumentale 'Blues After Hours' (Pee Wee Crayton) – waarmee Tim ons telkens weer van onze sokken blaast – en het guitige eigen nummer 'I'm Gonna Drop You Like A Bad Habit'. Tim beheerst veel bluesstijlen maar laat in dit nummer horen dat hij ook probleemloos in rootsrock laveert. Tegen het einde van de set komt harmonicaspeler Steven Troch meedoen. Heel even is Fried Bourbon terug...

Het is drie uur en Alabama Mike maakt zijn opwachting. Oorspronkelijk komt de 59-jarige zanger uit Talladega, AL maar tegenwoordig toogt hij aan de Amerikaanse westkust. Zijn nieuwe cd 'Stuff I've Been Trough' op het label van de Little Village Foundation is ronduit schitterend. Dat komt in hoofdzaak door de entourage van en met producer-gitarist Kid Andersen. Alabama Mike is iemand die sterk afhankelijk is van zijn begeleiders maar vandaag zorgt de Franse band Soul Shot (rond drummer Fabrice Bessouat) ervoor dat hij een quasi vlekkeloos parcours rijdt. Het repertoire neigt hoofdzakelijk naar soulblues en daar is gitarist Anthony Stelmaszak geknipt voor. Meermaals krijgt hij luid applaus voor zijn solo's. Mike's stem past bij zijn muziekstijl en hij is een eerlijk entertainer die een boodschap wil overbrengen. Af en toe blaast hij een kort riedeltje op de harmonica maar dát helpt hem voor geen meter. Harmonica spelen kan hij helemaal niet maar ondanks dit ene minpuntje is dit een prima optreden.

Vanuit Canada komt vervolgens de ijzersterke soul- en blueszangeres Shakura S'Aida onze harten veroveren. Maar dat doet ze niet vooraleer lapsteelgitariste Nicole 'Nikki D' Brown ons gedurende twee nummers heeft opgewarmd. Hoe dat expressieve mens opgaat in de muziek zeg! Ook Shakura is in goede doen en zet het publiek volledig naar haar hand. Een funky soulnummer als 'Walk Trough That Door' gaat er moeiteloos in en ook haar uptempoversie van Koko Taylors 'I Cried Like A Baby' krijgt ze makkelijk verkocht. Af en toe mag gitarist Brooke Blackburn excelleren en dat leidt er mede toe dat deze show een totaalspektakel wordt waarin voor elk wat wils. Shakura heeft een nieuwe cd in de maak en die verschijnt eerstdaags. Als u van eigentijdse funky bluesoul houdt, dan durven wij die sterk aanbevelen.

Verveling is bij veel mensen typerend voor een zondag maar krijgt hier vandaag geen schijn van kans. In het programma van Swing Wespelaar is afwisseling troef. Met de in Amerika residerende Costa Ricaan Jose Ramirez krijgen we alweer iets totaal anders. “Here in the Delta, I feel the sun in my skin”, zingt hij en dat zal hier niet anders zijn. In grote parels gulpt het zweet uit zijn karakterkop. Echt waar. Maar de brave man werkt dan ook bijzonder hard om een pompend optreden neer te zetten. Hij etaleert een loepzuivere gitaarklank en bewijst dat moderne blues niet steeds een synoniem voor loeiharde bluesrock moet zijn. Ook de Franse band onder leiding van drummer Denis Agenet kwijt zich – om maar eens een cliché boven te halen – wonderwel van zijn taak. Ramirez heeft op Delmark Records een recente cd: 'Major League Blues'. Daarop speelt de legendarische Chicagobluesman Jimmy Johnson mee. Het werden zijn laatste opnames vooraleer hij in januari 2022 op 93-jarige leeftijd overleed. Jose draagt het titelnummer van zijn album op aan Jimmy en dat is een bijzonder mooi moment.

Frankrijk heeft drie ijzersterke bands die frequent met verve tourende blues- en soul-iconen begeleiden. Alle drie hebben ze de drummer als centrale figuur (Denis Agenet, Pascal Delmas en Fabrice Bessouat). Altijd prijs, altijd goed! Ze hebben het weer bewezen dit weekend. Hetzelfde geldt voor de band rond de Italiaanse gitaargrootmeester Luca Giordano. Die is hier vandaag met de 74-jarige soulzanger Leon Beal uit Boston. Die legt ons uit wat een 'hole in the wall' is, een plaats waar muzikanten plezier maken nadat de clubs om twee uur 's nachts dicht gaan. “Die plekken zien er soms niet echt uitnodigend uit, maar we hebben er altijd veel lol”, zegt Leon. Het is nog maar kwart over acht maar Wespelaar is vandaag zijn hole in the wall. De man brengt een sterke soulshow, laat horen dat hij een schitterende zanger is en is niet te bekakt om sociaal geladen thema's aan te snijden. We knippen even een flard uit zijn bindteksten: “Wij hebben politici die haat gebruiken als wapen om ons tegen elkaar op te zetten, maar het is tijd voor verandering en tijd om ons te bevrijden...” We hebben uw boodschap goed begrepen, mister Beal, en we gaan daar volgend jaar nog eens aan denken...

Tien uur 's avonds. We hebben nog één band voor de kiezen en wat voor één! Dat een gratis festival The Fabulous Thunderbirds op de affiche en op het podium heeft, is toch wel lovenswaardig! De presentator legt uit waarom de bezetting van de T-birds zo vaak is gewijzigd: “Frontman Kim Wilson wil zich altijd omringen met jonge muzikanten die open staan voor nieuwe stijlen.” Nieuwe stijlen? Hoezo? De Fabulous Thunderbirds zijn een stijl op zich. Al bijna vijftig jaar is het hun handelsmerk en hun verdienste om bluesmuziek naar een breed publiek toe te vertalen door die in een beklijvend rock(-'n-roll)jasje te verpakken. Kim (72 ondertussen) en zijn kornuiten geven ons vanavond het mooiste wat we konden bedenken, namelijk een bloemlezing uit hun rijke oeuvre. Alle grote hits komen aan bod: 'My Baby', 'Wrap It Up', 'Scratch My Back', 'Sugar Coated Love', 'I Think I'm In Love With You', 'Tuff Enuff', noem maar op. Wat een feest! In een minutenlange solo zet Wilson de puntjes op de i voor wie er nog zou aan twijfelen wie vandaag de meest imposante harmonicaspeler ter wereld is. En wat te zeggen over gitarist Johnny Moeller die sinds kort na een pauze van enkele jaren weer deel van de band uitmaakt? Wat hij hier vanavond presteert, is buitenaards en bovenmenselijk. De gedrevenheid en trefzekerheid waarmee hij in een ijzingwekkend tempo het ene hoogstandje na het andere uit zijn Telecaster pleurt hebben wij in alle eerlijkheid nog niet zo heel vaak gezien. En we vinden dat Johnny de meeste gitaarlicks uit de rijke T-Birds-erfgoedcatalogus beter speelt dan de originator ervan. Vindt u dat een straffe uitspraak? Nou, we menen het in elk geval. Dit zijn de Thunderbirds op hun best, dit zijn de Thunderbirds van 35 jaar geleden. Daarvan laadt een mens na een uitputtingsslag van drie dagen zijn batterijen in één ruk weer helemaal op zie!

Met de editie 2023 heeft Swing Wespelaar andermaal zijn reputatie van beste Belgische bluesfestival bevestigd. Los van de uitstekende programmering willen we tot slot het bestuur en de voltallige vrijwilligersploeg gelukwensen met de vlekkeloze organisatie, zowel voor, op als achter het podium. Tot Swing 2024!

Franky Bruneel

• fotogalerij vrijdag
  
• fotogalerij zaterdag
  
• fotogalerij zondag

• foto's vrijdag
  
• foto's zaterdag
  
• foto's zondag